تئوری رنگ

به طور كلي انواع واقسام رنگهاي مورد استفاده در صنايع و پوششهاي تزييني از اجزاء زير تشكيل يافته اند :                                 images

۱-            بيندر يا رزين                (Binder )

۲-           حلال                          (Solvent)

۳-           پيگمنت                       (Pigment )

۴-           مواد افزودني                  (Additive)

رزين ( بيندر )

اصلي ترين جزء رنگ را بيندر تشكيل مي دهد كه تركيبات پليمري هستند كه به عنوان چسب به كار برده شده  و باعث تشكيل فيلم پيوسته روي سطح (Substrate)  مي گردند كه انواع و اقسام زيادي دارند شامل اپوكسي ها ، وينيلي ها ، كلرينترابر ( كلروكائوچو) ، الكيدها ، آمينوها ، پلي يورتانها ، اتيل سيليكات ها و…. مي باشند. 

اجزاي تشكيل دهنده رنگ به شرح زير مي باشند :

۱-            پيگمنت هاي بازدارنده                               (Inhibiting Pigment )

۲-           پيگمنت هاي تقويت كننده       (Reinforced Pigment )                             

۳-           پيگمنت هاي رنگي                               ( Colouring Pigment)

۴-           رزين اوليه                                             (Binder)

۵-           رزين ثانويه                                           (Modifier)

۶-           حلال ها                                               (Solvent)

۷-           مواد افزودني                                         (Additive)

  پيگمنت ها

به گروههاي زير تقسيم مي شوند :

۱-            پيگمنت هاي رنگي             (Colouring Pigment)                               

۲-           پيگمنت هاي تقويت كننده                   (Reinforced Pigment)

۳-           پيگمنت هاي باز دارنده                       (Inhibiting Pigment)

۴-           پيگمنت هاي فلزي                             (Metalic Pigment)

الف- پيگمنت هاي رنگي

اين نوع پيگمنت ها تقريبا در تمام رنگها براي رسيدن به فام مورد دلخواه به كار مي رود اين نوع پيگمنت ها اغلب به عنوان پيگمنت هاي ضد خورنده به كار نمي روند. يكي از انواع آنها پيگمنت هاي سفيد تيتان دي اكسيد است كه پشت پوشي بالايي دارد و داراي مقاومت هاي شيميايي و گرمايي ( پايداري در برابر دما ) خوب مي باشد.

ب- پيگمنت هاي تقويت كننده

اینها اغلب به عنوان پر كننده (Extender) يا فيلر(Filler) در رنگها استفاده شده  باعث كاهش قيمت رنگ مي شوند و نسبت به پيگمنت هاي رنگي بيشتر در رنگهاي ضد خوردگي استفاده مي شود به اين دليل كه اغلب از نوع معدني بوده و مقاومت هاي بالايي در برابر مواد خورنده دارند. به استثناي كربنات كلسيم كه در رنگهاي ضد خورنده كمتر استفاده مي شود.

ج- پيگمنت هاي باز دارنده

اساسا اين نوع پيگمنت ها در لايه زيرين يا اولين لايه به كار مي روند اين پيگمنت ها با رطوبت جذب شده توسط پوشش واكنش كرده و تشكيل يون داده و يون مربوطه با سطح فلز واكنش داده و سطح را خنثي(Passive) مي كند. اما اين نوع پيكمنت ها عمدتا براي پوشش هاي اتمسفري به كار مي رود و براي شرايط غوطه وري (Immersion) يا رطوبت ثابت مناسب نمي باشند، چون اكثرا قابل حل هستند و به روش اسمز آب را جذب كرده و باعث تاول زدگي رنگ (Blisting) مي شوند. از انواع پيگمنت هاي باز دارنده مي توان به كرومات روي اشاره كرد.

د- پيگمنت هاي فلزي

 پیگمنت هاي فلزي به علت داشتن خاصيت گالوانيك نسبت به فولاد ، قابليت ضد خوردگي مناسب داشته كه براي لايه آستري به كار مي روند و به علت پرك بودن خاصيت انعكاس نور داشته كه مي توانند براي لايه رويه نيز به كار روند. از انواع پيكمنت هاي فلزي مي توان به پودر روي اشاره كرد.

  حلال ها

عمدتا براي كاهش گرانروي رنگ به آن افزوده مي شوند گرچه حلالها در فيلم رنگ باقي نمي مانند اما مي توانند باعث اثراتي چون حفره دار كردن ، رنگ پريدگي ، كاهش براقيت ، شناور كردن پيگمنت  و كاهش چسبندگي و اثراتي ديگر براي فيلم رنگ شوند. با توجه به اينكه هر نوع رزين ، حلال خاصي دارد بنابراين يك نوع حلال براي تمام آنها به كار نمي رود. به طور كلي حلال يك رزين ( رنگ) از سه قسمت تشكيل مي شود :

الف- حلال اصلي  (Active solvent)

حلال اصلي تنهايي رزين را حل كرده و تشكيل يك محلول واقعي مي دهد.

ب- حلال كمكي (Latent Solvent)

اين حلال در دماهاي سرد رزين را حل نمي كند اما باعث فعاليت بيشتر حلال اصلي شده و همچنين باعث تعديل تبخير حلالي ( زمان خشك شدن ) مي شوند.

ج- رقيق كننده ها (Diluent)

رقيق كننده ها بطور كلي رزين را حل نمي كنند اما به همراه حلال هاي اصلي باعث كاهش قيمت و همچنين صاف تر و محكمتر شدن سطح فيلم رنگ مي شوند.

  مواد افزودني (Additive)

واژه مواد افزودني به يك سري از مواد با غلظت كم اطلاق مي شود كه باعث بهتر شدن برخي خواص رنگ يا فيلم آن شده و عمده ترين آنها عبارتند از :

۱-            خشك كن ها    

۲-           مواد ضد پوسته  

۳-           عوامل پخت در سيستم هاي دو جزئي 

۴-           همتراز كننده      

۵-           تر كننده         

۶-           پخش كننده    

۷-           مات كننده